Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc

24 listopada 2025, 10:00

Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.



Nobel za grafen

5 października 2010, 13:42

Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali odkrywcy grafenu, Andre Geim i Kostya Novoselov z University of Manchester. Grafen to jednoatomowej grubości, a więc dwuwymiarowa, powłoka z atomów węgla. O jego odkryciu informowaliśmy już przed ponad trzema laty.


Świetnie zachowane skamieniałości krewnego miłorzębu

14 marca 2017, 12:56

Paleontolodzy z USA, Chin, Japonii, Rosji i Mongolii odkryli świetnie zachowane skamieniałości odległego krewnego miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba). Naukowcy mają nadzieję, że dzięki temu uda się lepiej zrozumieć ewolucję prehistorycznych roślin nasiennych.


Najstarsza w Europie wymiana technologii między rolnikami a łowcami-zbieraczami

6 lutego 2026, 09:21

Eilsleben, położone około 50 kilometrów na północny zachód od Lipska, to niezwykle ważne stanowisko archeologiczne. Jest ono najbardziej na północ wysuniętym punktem, do którego dotarli wcześni neolityczni rolnicy, jacy przybyli do Europy. To jedno z najbardziej intensywnie badanych stanowisk w Niemczech. Dotychczas odsłonięto ponad 10 000 metrów kwadratowych, a badania wskazują, że stanowisko jest kilkukrotnie większe. Badacze poinformowali właśnie, że znaleźli tam najstarsze ślady interakcji i wymiany technologicznej pomiędzy pierwszymi europejskimi rolnikami, a mezolitycznymi łowcami-zbieraczami.


Przywracanie dobrego wzroku ołowiem

27 października 2010, 13:45

Prof. Donald A. Fox z Uniwersytetu w Houston zauważył, że u myszy kontakt z niskimi dawkami ołowiu w okresie płodowym nasila podziały komórek progenitorowych siatkówki oraz neurogenezę komórek dwubiegunowych pręcików siatkówki i samych pręcików. Oznacza to, że ołów - lub leki działające jak ołów - może pobudzić podobne do komórek macierzystych komórki progenitorowe do transformowania w neurony, które przeszczepiano by chorym z wczesnymi etapami degeneracji siatkówki.


Dzięki inteligentnym rozwiązaniom, okulary będzie można kupować raz w życiu

14 kwietnia 2017, 05:15

Na Uniwersytecie Utah powstały inteligentne okulary z ciekłą soczewką, która dzięki specjalnemu algorytmowi na bieżąco dostosowuje swój kształt do odległości i wady wzroku właściciela, tak by dzięki zmianie ogniskowej mógł ostro widzieć to, na co w danym momencie patrzy.


Rzadki zabytek z rodzinnej farmy. Wykrywacz metali zauważył „złotego staruszka”

24 marca 2026, 09:30

Kjetil Særheim dokonał sensacyjnego odkrycia na rodzinnej farmie w Klepp w norweskim okręgu Rogaland. Za pomocą wykrywacza metali znalazł tajemniczy złoty przedmiot zwany gullgubbe (złoty staruszek). To pierwszy gullgubbe odkryty w Rogaland od 127 lat. Tego typu przedmioty znajdowane są wyłącznie w Skandynawii, głównie w Danii, gdzie odkryto ich ponad 2500. W Norwegii trafiono dotychczas na około 50 takich artefaktów, tym większe znaczenie ma odkrycie dokonane przez Kjetila.


Błądzący umysł jest nieszczęśliwy

12 listopada 2010, 10:54

Ludzie spędzają 46,9% czasu na jawie na myśleniu o czymś innym niż aktualnie wykonywana czynność. Zazwyczaj sprawia to, że czują się nieszczęśliwi.


Po wielkim ataku Microsoft krytykuje NSA i CIA

15 maja 2017, 09:03

Dwa dni po ataku na 200 000 komputerów, który wykonano za pomocą narzędzi opracowanych na podstawie robaka stworzonego przez NSA (National Security Agency), przedstawiciel Microsoft skrytykował działania rządowych agencji wywiadowczych


Zmierzyli (prawie) nic. Fizycy pobili rekord czułości pomiaru energii

13 maja 2026, 08:34

Zeptodżul to tyle energii, ile potrzeba, by przesunąć czerwoną krwinkę o nanometr (miliardową część metra) w górę. Brzmi abstrakcyjnie? Fińskim fizykom udało się nie tylko zmierzyć taką energię, ale nawet pobić tę granicę – wykryli sygnał zaledwie 0,83 zeptodżula.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk